Benvenuti nel blog ufficiale dell'Avv. Fabio Loscerbo, uno spazio dedicato al diritto dell'immigrazione, alla protezione internazionale e complementare, e alla tutela dei diritti fondamentali. Questo blog nasce con l’obiettivo di offrire un punto di riferimento per chiunque sia interessato ad approfondire temi legati al diritto degli stranieri, sia in ambito giuridico che umano.
Konvertimi i lejes sezonale në Itali: nuk është automatik
Një vendim i fundit i Gjykatës Administrative Rajonale të Toskanës konfirmon një parim të rëndësishëm: konvertimi i lejes së qëndrimit sezonale në leje për punë të varur nuk është automatik.
Ligji italian kërkon të paktën tre muaj punë të rregullt dhe një ofertë pune të vlefshme. Në sektorin bujqësor, kjo përkthehet në minimum 39 ditë pune brenda tre muajve.
Në rastin konkret (vendimi nr. 329/2026), punëtori nuk e arriti këtë prag dhe pretendoi se moti i keq e kishte penguar. Gjykata e rrëzoi ankimimin, duke theksuar se pretendime të tilla duhet të provohen me dokumentacion konkret dhe të saktë.
Përfundimi është i qartë: punë reale, prova të forta dhe respektim i rreptë i kritereve administrative.
Puna sezonale dhe leja e qëndrimit: kur “pritja për punë” nuk është e mundur
Me vendimin e datës 5 shkurt 2026 (nr. 217), Gjykata Administrative Rajonale e Emilja‑Romanjës ka riafirmuar një parim themelor të së drejtës italiane të emigracionit, i cili shpesh keqkuptohet dhe krijon pritshmëri të gabuara: i huaji që hyn në Itali me vizë për punë sezonale nuk ka të drejtë të pajiset me leje qëndrimi për “pritje për punë”.
Rasti kishte të bënte me një punëtor të huaj që kishte hyrë rregullisht në Itali mbi bazën e një autorizimi për punë sezonale. Megjithatë, për arsye procedurale, marrëdhënia e punës nuk u finalizua sipas kërkesave të parashikuara nga ligji. Për këtë arsye, punëtori kërkoi një leje qëndrimi që t’i lejonte të qëndronte në Itali ndërkohë që kërkonte një punë tjetër.
Administrata e refuzoi kërkesën dhe gjykata administrative e konfirmoi këtë vendim në mënyrë të qartë dhe pa ekuivoke.
Në thelb të vendimit qëndron një dallim që shpesh anashkalohet në praktikë. Puna sezonale i nënshtrohet një regjimi juridik të veçantë dhe të ndryshëm nga ai i punës së zakonshme të varur. Legjislacioni italian, në përgjithësi, parashikon që humbja e vendit të punës të mos sjellë automatikisht humbjen e së drejtës së qëndrimit dhe, në disa raste, të lejojë dhënien e një lejeje të përkohshme për kërkim pune. Kjo rregullsi, megjithatë, nuk zbatohet për punën sezonale.
Ky përjashtim nuk është rastësor. Puna sezonale është, nga natyra e saj, e përkohshme dhe e lidhur me cikle prodhuese dhe sektorë ekonomikë të caktuar. Pikërisht për këtë arsye, ligjvënësi ka përjashtuar shprehimisht mundësinë e dhënies së lejes së qëndrimit për pritje për punë në rastet e punës sezonale. Kur marrëdhënia e punës sezonale nuk krijohet ose ndërpritet, viza e hyrjes dhe autorizimi i punës humbasin vlefshmërinë e tyre juridike, duke zhdukur bazën ligjore të qëndrimit.
Vendimi merr rëndësi edhe për qëndrimin e mbajtur ndaj qarkoreve ministrore, të cilat shpesh përdoren për të mbështetur interpretime më fleksibile. Gjykata ka theksuar se qarkoret administrative nuk mund të ndryshojnë apo të zgjerojnë normat ligjore kur këto janë të qarta. Në fushën e emigracionit, ku hyrja dhe qëndrimi në territor prekin interesa të rëndësishme publike, parimi i sigurisë juridike dhe respektimi i procedurave administrative kanë përparësi.
Mesazhi i vendimit është i qartë: puna sezonale nuk mund të përdoret si një rrugë e tërthortë për stabilizimin e qëndrimit në Itali. Çdo mundësi për të qëndruar në vend duhet të mbështetet vetëm në dispozita ligjore të shprehura qartë, si ato që rregullojnë konvertimin e lejeve të qëndrimit, dhe jo në zgjidhje të ndërtuara pas dështimit të procedurës.
Ky vendim bën pjesë në një jurisprudencë tashmë të konsoliduar dhe përfaqëson një pikë referimi të rëndësishme për avokatët, punëdhënësit dhe punëtorët e huaj. Ngatërrimi i punës sezonale me punën e zakonshme krijon vetëm pritshmëri që sistemi juridik nuk mund t’i përmbushë, me pasoja shpesh të rënda në planin personal dhe ligjor.
العمل الموسمي وتصريح الإقامة: عندما لا تكون «الإقامة بانتظار العمل» ممكنة
بحكم صادر بتاريخ 5 فبراير 2026 (رقم 217)، أعادت المحكمة الإدارية الإقليمية لإميليا‑رومانيا التأكيد على مبدأ أساسي في قانون الهجرة الإيطالي، وهو مبدأ كثيراً ما يُساء فهمه ويؤدي إلى توقعات غير واقعية: الأجنبي الذي يدخل إيطاليا بتأشيرة عمل موسمي لا يملك حق الحصول على تصريح إقامة «بانتظار العمل».
تتعلق القضية بعامل أجنبي دخل الأراضي الإيطالية بشكل قانوني بناءً على تصريح عمل موسمي. غير أنّ علاقة العمل، لأسباب إجرائية، لم تُستكمل وفقاً للشروط التي يفرضها القانون. إثر ذلك، تقدّم العامل بطلب للحصول على تصريح إقامة يسمح له بالبقاء في إيطاليا ريثما يبحث عن فرصة عمل جديدة.
وقد رفضت الإدارة هذا الطلب، وهو ما أيدته المحكمة الإدارية بشكل واضح ودون لبس.
جوهر القرار يتمثل في تمييز غالباً ما يتم تجاهله في الممارسة العملية: العمل الموسمي يخضع لنظام قانوني خاص ومستقل، ومختلف عن نظام العمل التابع العادي. فالقانون الإيطالي يسمح، كقاعدة عامة، للعامل الذي يفقد عمله بالبقاء مؤقتاً في البلاد للبحث عن وظيفة جديدة، لكن هذا الحكم لا ينطبق على العمل الموسمي.
وليس هذا الاستثناء وليد الصدفة. فالعمل الموسمي بطبيعته مؤقت ومرتبط بدورات إنتاجية محددة وقطاعات اقتصادية معينة. ولهذا السبب بالذات، استبعد المشرّع صراحةً إمكانية الاستفادة من تصريح الإقامة بانتظار العمل في حالة العمل الموسمي. وعندما لا تُنشأ علاقة العمل الموسمي بشكل صحيح أو تنقطع، يفقد كل من تصريح العمل وتأشيرة الدخول فعاليتهما القانونية، وبالتالي يزول الأساس القانوني للإقامة.
وتكتسب هذه القضية أهمية إضافية بسبب موقف المحكمة من التعاميم الوزارية، التي كثيراً ما يُستند إليها لتبرير تفسيرات أكثر مرونة. فقد شددت المحكمة على أن هذه التعاميم لا يمكنها، بأي حال من الأحوال، أن تتغلب على النص القانوني أو توسع نطاقه عندما يكون واضحاً. وفي مجال الهجرة، حيث تمس شروط الدخول والإقامة مصالح عامة أساسية، فإن مبدأ اليقين القانوني واحترام الإجراءات الإدارية يجب أن يسودا.
الرسالة التي يوجهها هذا الحكم واضحة: لا يمكن استخدام العمل الموسمي كطريق غير مباشر لتثبيت الإقامة في إيطاليا. وأي إمكانية للبقاء في البلاد يجب أن تستند حصراً إلى نصوص قانونية صريحة، مثل تلك التي تنظم تحويل تصاريح الإقامة، وليس إلى حلول لاحقة تهدف إلى تصحيح إجراءات لم تكتمل.
ويأتي هذا القرار في سياق اجتهاد قضائي مستقر، ويشكل مرجعاً مهماً للمحامين وأرباب العمل والعمال الأجانب على حد سواء. فالخلط بين العمل الموسمي والعمل العادي لا يؤدي إلا إلى خلق توقعات لا يستطيع النظام القانوني تلبيتها، مع ما يترتب على ذلك من آثار شخصية وقانونية جسيمة.
Seasonal Work and Residence Permits: When “Waiting for Employment” Is Not an Option
With a judgment issued on 5 February 2026 (no. 217), the Regional Administrative Court of Emilia-Romagna has once again clarified a point that continues to generate confusion, unrealistic expectations and unnecessary litigation: a foreign national who enters Italy with a seasonal work visa does not have the right to obtain a residence permit for “waiting for employment”.
The case concerned a foreign worker who had lawfully entered Italy on the basis of a seasonal work authorisation. For procedural reasons, however, the employment relationship was never properly finalised in accordance with the legal requirements. As a result, the worker applied for a residence permit allowing him to remain in Italy while looking for another job.
The public administration rejected the request, and the Administrative Court fully confirmed the lawfulness of that decision.
At the heart of the ruling lies a principle that is often overlooked in practice: seasonal work is governed by a specific and autonomous legal framework, clearly distinct from ordinary subordinate employment. Italian immigration law does allow, in general terms, a foreign worker who loses his job to remain in the country for a limited period in order to seek new employment. That rule, however, does not apply to seasonal work.
This exclusion is neither accidental nor unreasonable. Seasonal employment is, by definition, temporary and linked to specific production cycles and economic sectors. For this reason, the legislature has deliberately excluded seasonal workers from the scope of the “waiting for employment” residence permit. When a seasonal employment relationship is not properly established or comes to an end, the entry visa and the work authorisation lose their legal effectiveness, and with them the very basis of lawful stay.
The judgment is also significant for another reason. The Court clearly stated that ministerial circulars and administrative guidelines, often relied upon to support more flexible interpretations, can never prevail over statutory provisions. Where the law is clear, there is no room for creative interpretations or administrative shortcuts. In the field of immigration, where entry and stay directly affect public interests and migration planning, legal certainty must prevail.
The message emerging from this decision is straightforward: seasonal work cannot be used as a backdoor to stabilise residence in Italy. Any possibility of remaining in the country must be grounded in explicit legal provisions, such as those governing the conversion of residence permits, and not in ex post solutions designed to remedy unsuccessful procedures.
This ruling fits within a now well-established line of case law and provides a clear reference point for lawyers, employers and foreign workers alike. Confusing seasonal work with ordinary employment only fuels expectations that the legal system is bound to disappoint, often with serious personal and legal consequences.
Trabajo estacional y permiso de residencia: la justicia administrativa italiana confirma los límites de la “espera de empleo”
Una reciente decisión del Tribunal Administrativo Regional de Emilia‑Romaña vuelve a aclarar un aspecto clave del derecho de extranjería en Italia. Según el tribunal, un ciudadano extranjero que ha entrado en el país con un visado de trabajo estacional no puede obtener un permiso de residencia por “espera de empleo” cuando la relación laboral estacional no se ha consolidado o ha finalizado.
En su sentencia de 5 de febrero de 2026 (n.º 217), el Tribunal examinó el recurso presentado por un trabajador extracomunitario que había accedido legalmente a Italia sobre la base de una autorización de trabajo estacional. Tras no haberse perfeccionado correctamente el contrato de trabajo, el interesado solicitó un permiso de residencia que le permitiera permanecer en el territorio italiano mientras buscaba un nuevo empleo. La Administración rechazó la solicitud y el caso llegó ante el juez administrativo.
El Tribunal confirmó la legalidad del rechazo, subrayando que la normativa italiana establece una clara distinción entre el trabajo subordinado ordinario y el trabajo estacional. Mientras que, en el primer supuesto, la pérdida del empleo puede dar lugar a un permiso temporal para la búsqueda de un nuevo trabajo, esta posibilidad queda expresamente excluida en el caso del trabajo estacional. Dicha exclusión, explica la sentencia, responde a la propia naturaleza del trabajo estacional, caracterizado por su temporalidad y por su vinculación a sectores económicos específicos.
Los jueces también señalaron que la falta de formalización efectiva del contrato de trabajo estacional conlleva la pérdida de eficacia del visado de entrada y de la autorización laboral. En estas circunstancias, no existe base jurídica para transformar el estatus de trabajador estacional en otro tipo de permiso de residencia. El permiso por “espera de empleo” no puede ser utilizado como un instrumento de regularización posterior, sino que opera únicamente dentro de los límites estrictos fijados por la ley.
Un aspecto especialmente relevante de la resolución es la posición adoptada respecto a las circulares ministeriales. El Tribunal recordó que este tipo de actos administrativos no pueden modificar ni ampliar el alcance de las normas legales cuando estas son claras. En el ámbito de la inmigración, donde el acceso y la permanencia en el territorio están estrechamente regulados, el respeto de la ley y de los procedimientos administrativos prevalece sobre interpretaciones extensivas.
Esta sentencia se inscribe en una línea jurisprudencial ya consolidada, que excluye el uso del trabajo estacional como vía indirecta para la estabilización de la residencia. Cualquier posibilidad de permanencia más allá del marco estacional debe apoyarse en previsiones legales expresas, como las relativas a la conversión de los permisos de residencia, y no en soluciones administrativas de carácter flexible.
Más allá del caso concreto, la decisión del Tribunal Administrativo Regional de Emilia-Romaña reafirma la importancia del respeto estricto de las reglas procedimentales en la gestión de la inmigración laboral. En un contexto europeo marcado por un intenso debate sobre los flujos migratorios, la sentencia subraya la necesidad de mantener límites claros entre las distintas formas de migración por motivos de trabajo.
Dënimet penale nuk mjaftojnë: Gjykata Administrative e Bolonjës kundër refuzimeve automatike të lejes së qëndrimit
Një vendim i fundit i Gjykatës Administrative Rajonale për Emilia-Romanja, me seli në Bolonjë, ka riafirmuar një parim themelor të së drejtës italiane të emigracionit: dënimet penale, të marra më vete, nuk mund të justifikojnë refuzimin ose mosrinovimin e lejes së qëndrimit pa një vlerësim real dhe aktual të situatës personale të shtetasit të huaj.
Në çështjen e shqyrtuar, administrata ishte kufizuar në përmendjen e së kaluarës penale për të mbështetur vendimin negativ, pa shpjeguar pse këto dënime përbënin ende një tregues të rrezikshmërisë shoqërore aktuale, apo pse duhej të mbizotëronin mbi elemente të tjera pozitive të jetës së personit. Gjykata e vlerësoi këtë qasje si të paligjshme, pasi bazohej në një mekanizëm automatik, në kundërshtim me kërkesat e ligjit.
Baza juridike e këtij qëndrimi gjendet në nenin 5, paragrafi 5, të dekretit legjislativ të 25 korrikut 1998, numër 286, i cili e detyron administratën të vlerësojë në mënyrë tërësore pozitën e të huajit. Kjo do të thotë se elementet negative, si dënimet penale, duhet të peshohen së bashku me faktorë të tjerë vendimtarë: jeta private dhe familjare, stabiliteti në punë, niveli i integrimit shoqëror dhe koha e kaluar nga veprat penale.
Në vendimin e saj, Gjykata Administrative e Bolonjës konstatoi një mungesë të theksuar motivimi. Autoriteti administrativ nuk kishte kryer asnjë analizë konkrete të rrugëtimit personal, profesional apo familjar të interesuarit, dhe nuk kishte bërë një balancim të vërtetë midis elementeve negative dhe atyre pozitive. Për këtë arsye, gjykata anuloi refuzimin dhe ia ktheu çështjen administratës për një rishqyrtim në përputhje me parimet e proporcionalitetit dhe arsyeshmërisë.
Nga një këndvështrim më i gjerë, ky vendim konfirmon një linjë jurisprudenciale gjithnjë e më të konsoliduar. Diskrecioni administrativ në fushën e emigracionit ekziston, por nuk është i pakufizuar. Kur një vendim ndikon drejtpërdrejt në jetën familjare, profesionale dhe shoqërore të një personi, ai duhet të mbështetet në një vlerësim individual, të arsyetuar dhe të bazuar në situatën aktuale, jo në një lexim mekanik të së kaluarës.
Mesazhi praktik i vendimit është i qartë: dënimet penale janë një element vlerësimi, jo një përfundim i paracaktuar. Administrata duhet të demonstrojë, përmes një motivimi të qartë dhe të detajuar, pse ato dënime vazhdojnë të jenë relevante sot dhe pse justifikojnë kufizimin e së drejtës për qëndrim.
Në përfundim, Gjykata Administrative e Bolonjës riafirmon një parim thelbësor: në të drejtën e emigracionit nuk ka vend për automatizma. Çdo rast kërkon një shqyrtim individual dhe të kujdesshëm, në respekt të garancive të parashikuara nga rendi juridik.
İtalya’da mevsimlik izin dönüşümü: otomatik değildir
Toskana Bölge İdare Mahkemesi’nin yakın tarihli bir kararı önemli bir noktayı teyit ediyor: mevsimlik oturum izninin çalışma iznine dönüştürülmesi otomatik bir hak değildir.
İtalyan hukuku en az üç ay düzenli çalışma ve geçerli bir iş teklifi şartı arar. Tarım sektöründe bu, üç ay içinde en az 39 çalışma günü anlamına gelir.
İncelenen davada (Karar no. 329/2026), işçi bu eşiğe ulaşamamış ve kötü hava koşullarını gerekçe göstermiştir. Mahkeme başvuruyu reddetmiş ve bu tür iddiaların somut ve belgeli delillerle kanıtlanması gerektiğini vurgulamıştır.
Sonuç açık: gerçek çalışma, güçlü belgeler ve idari kurallara sıkı uyum şarttır.
Konvertimi i lejes sezonale: cilat janë kushtet ligjore? Mirë se vini në një episod të ri të podcast-it E Drejta e Emigracionit. Unë jam avokati Fabio Loscerbo dhe sot do të flasim për një çështje shumë konkrete: kushtet për konvertimin e lejes së qëndrimit sezonale në leje qëndrimi për punë të varur në Itali. Marrim si pikënisje një vendim të fundit të Gjykatës Administrative Rajonale të Toskanës, Seksioni i Dytë, vendimi nr. 329 i vitit 2026, i publikuar më 11 shkurt 2026, në procedimin e regjistruar me numër të regjistrit të përgjithshëm 1670 të vitit 2025. Çështja kishte të bënte me një punëtor bujqësor, kërkesa e të cilit për konvertim ishte refuzuar sepse nuk kishte arritur numrin minimal të ditëve të punës të kërkuara nga praktika administrative. Baza ligjore gjendet në nenin 24, paragrafi 10, të Dekretit Legjislativ nr. 286 të vitit 1998. Dispozita parashikon se punëtori sezonal që ka ushtruar aktivitet të rregullt pune në territorin italian për të paktën tre muaj dhe që ka një ofertë pune si punonjës i varur, me kontratë me afat të caktuar ose të pacaktuar, mund të kërkojë konvertimin e lejes së qëndrimit. Pra, kushtet janë të qarta. Së pari, një ofertë reale dhe konkrete pune. Së dyti, zhvillimi i një aktiviteti të rregullt pune për të paktën tre muaj. Në sektorin bujqësor, megjithatë, kriteri i “tre muajve” përkthehet në ditë efektive pune. Për shkak të natyrës së ndërprerë të punës bujqësore, e cila ndikohet nga kushtet atmosferike, qarkoret administrative kanë përcaktuar një standard: mesatarisht të paktën trembëdhjetë ditë pune në muaj, për një total prej tridhjetë e nëntë ditësh në tre muaj. Gjykata Administrative Rajonale e konsideroi këtë kriter të ligjshëm. Sipas saj, përkthimi i muajve në ditë pune nuk bie ndesh me ligjin, por është në përputhje me qëllimin e normës, që është garantimi i një përvoje reale dhe efektive pune përpara dhënies së një lejeje më të qëndrueshme. Paditësi pretendonte se nuk kishte arritur tridhjetë e nëntë ditët për shkak të motit të keq. Por gjykata theksoi se rrethana të tilla duhet të provohen në mënyrë rigoroze dhe me dokumentacion konkret. Deklaratat e përgjithshme nuk mjaftojnë. Mesazhi është i qartë. Konvertimi i lejes sezonale nuk është automatik. Kërkon një aktivitet pune real, të dokumentuar dhe në përputhje me kriteret administrative. Dhe mbi të gjitha, kërkon përgatitje të kujdesshme të procedurës administrative përpara çdo procesi gjyqësor. Në të drejtën e emigracionit, faktet kanë rëndësi. Por prova ka po aq rëndësi. Faleminderit për dëgjimin dhe shihemi në episodin e ardhshëm të E Drejta e Emigracionit. https://www.youtube.com/watch?v=2ENDxPpKI7U
